Mijn 6-jarige nichtje & haar obsessie met roze

Mijn nichtje wilde pas op haar blauwe fiets fietsen toen die met roze lintjes was versierd.

Vorige week werd de dochter van mijn zus 6 jaar. Ze heeft een broer die net 8 is, dus inmiddels geloof ik dat ik, als echte suikertante, best wat ervaring heb met het kopen van cadeaus. Maar dat – die ervaring – maakt het cadeautjes kopen niet makkelijker. Niet als het meisje in kwestie alleen blij wordt van cadeautjes die roze zijn.

Ongeveer twee jaar geleden kreeg Lisanne een fiets, het was de oude fiets van haar broer en hij was veel te blauw. Maanden heeft hij ongebruikt in de schuur gestaan. Totdat Lisanne’s oma de fiets versierde met roze lintjes en andere versieringen. In één keer was de fiets goed en crossde ze het hele dorp door. Net zo trots als Anna op haar ijskasteel.

Lisanne wordt beschreven als een echt meisjes meisje omdat ze zo van roze houdt. Ze draagt eigenlijk nooit broeken, heeft dit jaar voor Sinterklaas meer make-up gekregen dan ik ooit heb gehad, wil alles van Frozen hebben en heeft onlangs K3 ontdekt.

Haar liefde voor alles roze. Is het nature of is het nurture?

Zo’n oude vraag en nog is er niet echt een eensgezind antwoord. Mijn moeder werkt in de kinderopvang en is er van overtuigd dat baby’s al een biologische voorkeur voor roze dan wel blauw hebben – afhankelijk van hun geslacht. Ze zegt te zien dat meisjes als vanzelf liever met poppen spelen en jongens met auto’s.

Dat zal best, maar dat betekent niet dat dat niet is aangeleerd:

Elizabeth Sweet is geniaal. Ze snijdt in dit filmpje een onderwerp aan wat door sommige misschien als triviaal wordt gezien (vrouwen in derde wereld landen hebben het veel zwaarder en die problemen zijn belangrijker – iets wat ik niet ontken, maar dat is geen reden om andere genderongelijkheidsproblemen te negeren). Kijk vooral het verhaal dat Sweet vertelt vanaf ongeveer de vijfde minuut tot en met de negende minuut. Dit is voor mij hét voorbeeld hoe onnodig de focus op jongen vs. meisjes is, en hoe schadelijk het ook kan zijn.

Want de speelgoedscheiding is slechts één voorbeeld van de structuur van normatieve sociale idealen waar kinderen aan moeten voldoen om “erbij te horen.” Afwijkingen worden in de kinderwereld net zo goed niet geaccepteerd als in de volwassen wereld. En het vasthouden van roze als kleur voor meisjes en blauw voor jongens – en alle andere normen rond jongens en meisjes speelgoed- houden heteronormativiteit alleen maar in stand. Als een kind er dan achterkomt dat hij of zij iets andere wil dan hij of zij blijkbaar hoort te willen kan dat het begin zijn van nog veel meer problemen.

Mannen mogen niet te emotioneel zijn en vrouwen niet te “bazig,” zoals het met een negatieve connotatie wordt genoemd als een vrouw bijvoorbeeld eens duidelijk haar mening laat blijken of de leiding neemt. Emotioneel zijn als man lijkt zo wel gekoppeld aan van roze houden voor jongetjes – het hoort beide niet, aldus onze maatschappij.

Terwijl ik op zoek was naar een verjaardagscadeau voor Lisanne, kwam ik een speelgoeddokterssetje tegen. Er waren twee versies. De inhoud was precies hetzelfde – ik heb het minstens 3 keer gecheckt. Ze waren even groot. Ze waren even duur (gelukkig maar). Ze waren hetzelfde verpakt. Er was één verschil. De kleur.

Waarom kon er niet één versie zijn? In normale, misschien realistische, maar wel vrolijke kleuren. Rood, misschien, of geel. Het kleurverschil had geen enkele functie behalve het verschil tussen jongens en meisjes te benadrukken. Jongens en meisjes kunnen niet met precies hetzelfde speelgoed spelen, lijkt de boodschap te zijn. En er mag dan wel geen “voor jongens”  en “voor meisjes” onder de koffers staan, ieder meisje weet welke zij hoort te kiezen en elke jongen weet welke voor hem is. En doordat dit ze is aangeleerd  zijn ze gaan geloven dat ze dit ook echt de mooiste kleur vinden.

Mijn 6-jarige nichtje en haar obsessie met roze - blog op carleendejong.nl

De keuze voor een kleur die past bij hun geslacht is volgens mij echt niet natuurlijk als kinderen constant boodschappen zoals deze krijgen voorgeschoteld. Met doktersspeelgoed spelen kan alleen als het in de juiste kleur is. Wat een schok zal het zijn als ze een echt bij de dokter zijn en de apparatuur allemaal saaie kleuren blijkt te hebben!

Er is niks essentieel vrouwelijk of meisjesachtig aan de kleur roze. Alles wat de kleur verbindt aan Lisanne en het feit dat haar liefde voor roze haar de beschrijving meisjesachtig oplevert – of het idee dat haar geslacht haar voorkeur voor een kleur bepaalt – zijn sociale constructen. 

Mijn nichtje is een bron van blijheid en geluk voor mij, maar toch hoop ik dat ze haar roze fase nog ontgroeid en met andere kleuren gaat experimenteren. Ze draagt al zo lang ik me kan herinneren roze kleren, maar wat als groen of rood haar haar- en oogkleur nou veel beter complementeren?

En als ze na dat experimenteren er nou achterkomt dat roze echt haar lievelingskleur is en dat dat niet is omdat marketingstrategen, kinderfilmmakers, traditionele ouders en winkeliers dat vinden, dan sta ik volledig achter haar.

 

Delen: