Ik braggelde door de sloten van het Groninger landschap

en vond het nog leuk ook

10 juli 2017

Als je net als ik uit een klein dorp in Groningen komt, weet je dat de mensen daar gek zijn op opmerkelijke tradities. In Garnwerd, waar ik vandaan kom, hebben ze bijvoorbeeld sinds 2011 de jaarlijkse braggeltocht. Dat betekent dat zo’n duizend mensen twee kilometer door modderige sloten en weilanden banjeren. Onderweg zijn verschillende obstakels gemaakt, maar het grootste obstakel zal toch wel de drek op de bodem van de sloten zijn. Je schoenen zuigen zich daarin vast waardoor je flink wat beenspieren nodig hebt om vooruit te komen. Tenminste, dat is mij verteld.

Het is in elk geval iets wat ik dit jaar voor het eerst zelf mee ga maken. De afgelopen zes jaar stond ik bijna elk jaar langs de kant te kijken. Toeschouwer zijn van dit spektakel is vermakelijk – al is zelfs zittend in het gras de stank soms niet te houden – maar ik heb me altijd afgevraagd waarom mensen besluiten hieraan mee te doen. Je loopt door sloten vol mestresten en koeienvlaai, het is geen wedstrijd waarin je een persoonlijk record kunt rennen, de schoenen die je aan hebt kunnen na afloop bij het vuilnis en ik hoorde zelfs eens een oud dorpsgenoot vertellen dat hij na deelname een week ziek was.

Dit jaar besloot ik er eens achter te komen waarom de mensen uit mijn geboortedorp het een goed idee vinden om door de modder te banjeren. Bij de inschrijving kwam ik Derk Maatjes tegen, de organisator van de Braggeltocht. Ik vertelde hem dat ik eigenlijk best wel zenuwachtig was, maar hij stelde me meteen gerust. “Heb je wel eens op onze website gekeken? Je ziet alleen maar foto’s van lachende mensen. Mensen hebben zoveel plezier in deze tocht.”

Met mijn Braggelshirt, een vaantje (ja, die krijg je voor het lopen) en hernieuwd zelfvertrouwen begaf ik me naar de start. Daar vertelde mijn oud-schoolgenootje Hanna (21) me dat ik iets belangrijks ging doen als (oud)Garnwerder. Want de Braggeltocht lopen is volgens haar een plicht voor elke bewoner van het dorp. Nou woon ik er zelf al een paar jaar niet meer, maar ik heb wel negentien jaar lang bijna dagelijks langs de sloten gelopen en gefietst, gespeeld in de weilanden en geluisterd naar de concerten van de kikkers die in die sloten wonen. Ik snapte wel wat ze bedoelde, maar is het voor Garnwerders niet heel moeilijk om die plicht te vervullen als de inschrijving elk jaar binnen een paar uur vol is en er inmiddels zelfs deelnemers uit Almere komen? “Ik vind eigenlijk dat mensen uit Garnwerd voorrang moeten krijgen, het is ons dorpsfeest. Nu kan niet iedereen uit Garnwerd die mee wil doen, de tocht lopen,” zei Hanna.

Niet veel later mochten we eindelijk gaan lopen. Al snel gleed ik een met nat, blauw zeil bedekte dijk af, door een berg modder, de sloot in. Ik was meteen bijna helemaal zwart. Ik zakte tot mijn knieën in de drek op de bodem en probeerde steun te vinden aan de grassprietjes aan de oever om te voorkomen dat ik viel en kopje onder ging. Om me heen sprongen mensen de sloot in en schreeuwden mensen van plezier.

Elke sloot waar we in gleden, doken of sprongen voelde weer anders. Ze hadden allemaal een eigen temperatuur, mate van stank, andere begroeiing en ook was de ene oever moeilijker om uit te klimmen dan de andere.

Mocht je nu denken: hoe is dit anders dan de gemiddelde MudMasters wedstrijd? De Braggeltocht heeft niks met sportiviteit of kracht te maken. Natuurlijk doen er wat wedstrijdlopers mee (dit jaar 22), maar voor de meeste mensen is dit meer een feestje waarvoor je indrinkt (onderweg kun je ook bier krijgen) en dat eindigt op een terras dan een tocht waar je voor traint en speciale schoenen voor koopt.

Zo was er bijvoorbeeld oud-dorpsgenoot Danny (21) en zijn vrienden. Zij hadden zich verkleed in een soort lange mantels en leken ver voor de start al heel erg aangeschoten. Ze gooiden elkaar en omstanders in de sloot, sprongen in het zwarte water op plekken buiten de route, zwommen in de sloten alsof het baden in een kuuroord waren en ze dansten wild op de Nederlandstalige muziek langs de route. Ik vroeg hem wat er nou zo leuk was aan deze tocht: “Het zorgt voor een gevoel van samenzijn. Het werkt als een drug; de Braggeltocht is een nieuwe drug!” Ik vroeg me wel af of hij alleen aan deze braggeldrug genoeg had of dat hij vantevoren nog wat anders had genomen.

Hanna en Danny vonden het maar slecht dat dit de eerste keer was dat ik meedeed met de Braggeltocht. Zij hebben allebei alle jaren al meegedaan en keken me bijna beschuldigend aan dat ik dat niet had gedaan. Je bent toch niet voor niets een jong persoon die is opgegroeid in Garnwerd; geen enkele reden om niet mee te doen aan de Braggeltocht.

En ik ben blij dat ik het een keer heb geprobeerd. Al die jaren dat ik stond te kijken, vond ik het er eng uitzien en walgde ik van de stank. Maar toen ik eenmaal zelf in de sloot lag, raakte ik gewend aan de stank en overwon ik die angsten. Ik liet me vallen in het meest gore water ooit, jaagde een kikker die voor me zwom weg en klom de oever op waardoor mijn onderbenen nu vol kleine wondjes zitten.

Terwijl ik dit schrijf hangt er nog steeds een vage moddergeur om me heen, alsof het zich diep in mijn poriën heeft genesteld. Maar ook dat gaat, net als de wondjes op mijn benen wel weer weg. Hanna en Danny hadden gelijk: soms is het is er niks leuker dan teruggaan naar waar je vandaan komt en mee te doen met de mensen waarmee je bent opgegroeid – hoe gek het ook is wat zij doen.

De foto’s in dit verhaal zijn door Alwin Sinnema gemaakt. Bekijk hier meer van de foto’s die hij tijdens de braggeltocht maakte. 

 

Delen: